Mostrando entradas con la etiqueta S. XVIII. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta S. XVIII. Mostrar todas las entradas

lunes, 5 de enero de 2026

S. XVIII. Scena di danza e festa popolare a Napoli.

 
s. XVIII
Scena di danza e festa popolare a Napoli
Danzatori di tarantella
Anonimo
Museo Nazionale di San Martino




La Scena di danza e festa popolare a Napoli. Danzatori di tarantella, opera anonima della scuola italiana del XVIII secolo conservata presso il Museo Nazionale di San Martino, raffigura una celebrazione popolare all’aperto, inserita in un contesto urbano quotidiano, lontano dall’ambito cortigiano. La compresenza di danzatori, musicisti e spettatori di diverse età rafforza l’idea di una festa comunitaria, tipica del mondo urbano-popolare napoletano, in cui musica e danza svolgono una funzione di coesione sociale.


La tarantella si presenta come un fenomeno culturale integrato, nel quale gesto, movimento e suono si fondono. I musicisti accompagnano la danza con strumenti tradizionali, mentre le castagnette, nelle mani degli stessi danzatori, assumono un ruolo centrale come prolungamento ritmico del corpo. Lontano da qualsiasi connotazione accademica, il loro uso sottolinea il carattere percussivo, partecipativo e popolare della danza e rimanda a pratiche musicali radicate nell’Italia meridionale, dove il ritmo viene prodotto, danzato e condiviso collettivamente.


La Escena de baile y fiesta popular en Nápoles. Bailarines de tarantela, obra anónima de la escuela italiana del siglo XVIII conservada en el Museo Nazionale di San Martino, muestra una celebración popular al aire libre, integrada en un entorno urbano y cotidiano, ajeno a lo cortesano. La convivencia de bailarines, músicos y espectadores de distintas edades refuerza la idea de una fiesta comunitaria, propia del mundo urbano-popular napolitano, donde música y danza actúan como formas de cohesión social.


La tarantela se presenta como un fenómeno cultural integrado, en el que gesto, movimiento y sonido se funden. Los músicos acompañan el baile con instrumentos tradicionales, mientras que las castañuelas, en manos de los propios bailarines, adquieren un papel central como prolongación rítmica del cuerpo. Lejos de cualquier connotación académica, su uso subraya el carácter percutivo, participativo y popular de la danza, y remite a prácticas musicales arraigadas en el sur de Italia, donde el ritmo se produce, se baila y se comparte de manera colectiva.







lunes, 4 de diciembre de 2023

1782. Dance de la tarantele de Naples.

 
1782
Nicollet
Dance de la Tarantele a capo 
de Pancilipo pres de Naples
24 x 35 France







TARANTELLA. Danza napoletana di carattere gaio, con melodia in tempo de 8/6, e di movimento lesto che si suona sino alla fine, e poscia si ricomincia da capo. Ordinariamente s´accompagna col tamburino, colascione o chitarra, raramente coll´arpa e col violino.

Nuovo dizionario universale tecnologico o di arti e mestieri e della economia industriale e commerciante compilato dai Lenormand, Payen [a.o.] Prima traduzione italiana. (1855). Italia: G. Antonelli.







Tarantela: s.f. Especie de tañido violento que se baila sin escuela alguna, pero con mucha animacion y viveza, y dicen ser del son que tocan, por convenirles así á mordidos ó picados de la tarántula. Se usa mucho en Italia, siendo bien conocida la tarantela napolitana, especialmente entre los marinos.

Diccionario universal de la lengua castellana, ciencias y artes: enciclopedia de los conocimientos humanos.... (1878). España: Astort hermanos, editores.








viernes, 18 de diciembre de 2020

1764. El poeta de capricho. Antonio Guerrero.

 
1764

Si no hay para un sainete
rumbo ni tema, 
suene para suplirle 
las castañetas,
las castañetas,

suene que suene, 
vaya de jerga,
que si no sale jota,
será chamberga. 

Guerrero, Antonio
El Poeta de capricho
Sainete estrenado el 7 de febrero de 1764 en el Teatro del Príncipe
1764







lunes, 6 de abril de 2020

1750-59. Escenas de danza pastoril.



1750-59
Escenas de danza pastoril del siglo XVIII.
Ilustración de un libro anónimo.
14.5 x 23 cm.




















viernes, 20 de marzo de 2020

lunes, 24 de febrero de 2020

1767. Castagnettes. M. Diderot.



1767
Castagnettes
PLANCHES tome V
DIDEROT,M.
ENCYCLOPÉDIE, OU DICTIONNAIRE RAISONNÉ DES SCIENCES, DES ARTS ET DES MÉTIERS, PAR UNE SOCIÉTÉ DE GENS DE LETTRES.




PLANCHE II.
Instrumens anciens & modernes de percussion.
Fig. 16. Tambour avec ses baguettes a, b.
17. Timballe avec ses baguettes c, d.
18. Tonnant avec ses baguettes e, f.
19. Cimballes dites de Provence g, h.
20. Cimballes des sacrifices.
21. Castagnettes.
22. Cimballes à tête.
23. Tambourin à cordes.
24. Cimballe triangulaire. l baguette.
25. Tambour d'airain. i l'instrument k sa baguette.
26. Tambourin de Provence. m le flûtet de ce tambourin.
27. Rebube appellée vulgairement guimbarde.
28. Tambour de Biscaye n, de basque o.
29. Sonnantes. p, q baguettes.



















DIDEROT,M.
ENCYCLOPÉDIE, OU DICTIONNAIRE RAISONNÉ DES SCIENCES, DES ARTS ET DES MÉTIERS, PAR UNE SOCIÉTÉ DE GENS DE LETTRES.

Mis en ordre & publié par M. DIDEROT, de l’Académie Royale des Sciences & des Belles-Lettres de Prusse ; & quant à la Partie Mathématique, par M. D’ALEMBERT, de l’Académie Royale des Sciences de Paris, de celle de Prusse, & de la Société Royale de Londres..
PLANCHES tome V 1767
A PARIS,
AVEC APPROBATION ET PRIVILEGE DU ROY.









miércoles, 5 de febrero de 2020

1702. Compendio de la vida magna... Alaves y la Sala.




1702
Alavés y La Sala, Salvador Alberto
Compendio de la vida magna disputada de la gloriosa virgen, casada, martir y Reyna de Aragon, y su antigua y primera Patrona, y siempre de la Ciudad de Jaca, y sus Montañas, Santa Orosia, y de sus Santos Padres Reyes de Bohemia, primeros Christianos de ella, Boriborio y Ludimila... / su autor el D. D. Salvador Alberto Alavès y la Sala...

En Zaragoza : por Pascual Bueno, Impressor de el Reyno, 1702


“Da un realze entretenidamente alegre á la grandeza de la Procession, y muy gustoso a los concurrentes, las dos Compañías de danzarines, de nueve cada una, con sus Psalterios, vestidos de blanco, y ceñidos con ricas vandas, y vistosas ligas, y cubiertos con bonetes Montañeses, guarnecidos de curiosas lazadas, y preciosas joyas, y calçados, unos como borceguies encascabelados, tañendo diestros las pulgarillas, que incansables sin cessar, corren dançando de arriba á baxo la Procession por medio de ella”.


















sábado, 1 de febrero de 2020

1707. Roel, Salvador Francisco. Entremés ao real e feliz parto da nosa raiña.



1707
Entremés ao real e feliz parto da nosa raiña
Roel, Salvador Francisco.

Edición Álvarez, Rosario
González Seoane, Ernesto.



ENTREMES GALLEGO, QUE COMPUSO SALVADOR FRANCISCO ROEL, Natural de la Coruña, AL FELIZ, Y REAL PARTO DE NVESTRA REYNA, (que Dios guarde) luego que llegò la noticia. Sacalo aora à luz vn Amigo de el Autor. Con licencia: En Santiago: por Jacinto del Canto, en la Imprenta del Doctor Don Benito Antonio Frayz.





Afons.
Ora tratà de comer,
e veñan as castañetas,
que quero dar duas boltas
o pandeyro e as ferreñas.

Alb.
Pois bebamos outro trago
antes de empezar a festa.

Afons.
Digo que tendes razon
e que todos juntos beban,
e que fagan outro brindis
a saud da nosa Reyna,
e do noso Rey Felipe
a que Santiago o defenda
de treydores e falsarios,
e o libre de tantas guerras.














EL MUNDO DE LAS CASTAÑUELAS

Las entradas de este Blog provienen de una antigua página publicada en internet en los años 90. En principio se pretende publicar los conte...